Spis treści
Eksperci apelują do ministra o poprawę bezpieczeństwa pożarowego
Przez ostatnie trzy dekady w Polsce rozwój sektora budowlanego nie szedł w parze z aktualizacją norm przeciwpożarowych. Przepisy wciąż opierają się na regulacjach z czasów PRL-u i budownictwa wielkiej płyty, a powszechnie stosowane łatwopalne materiały izolacyjne sprzyjają szybkiemu rozwojowi pożarów. Mimo postępu w technologiach budowania i projektowania, brak nowoczesnych regulacji utrudnia skuteczną ochronę ludzi i mienia.
Według Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, na koniec 2024 r. wartość szkód brutto związanych z pożarami wyniosła 399 mln zł, czyli o 184 mln zł więcej niż rok wcześniej. Ta niepokojąca tendencja skłoniła ekspertów do działania w obszarze nowelizacji Warunków Technicznych (WT) dla budynków i ich usytuowania.
Nowelizacja Warunków Technicznych i bezpieczeństwo pożarowe
Procedowana od czerwca 2025 r. nowelizacja WT ma zmniejszyć skalę pożarów poprzez ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia. Nowe przepisy, które wejdą w życie we wrześniu 2026 r., dotyczą m.in. wielorodzinnych budynków mieszkalnych oraz obiektów komercyjnych, takich jak hale, zakłady przemysłowe, magazyny czy obiekty logistyczne. Zgodnie z projektem, na ścianach zewnętrznych budynków wprowadzone zostaną poziome i pionowe pasy izolacyjne z materiałów niepalnych, a podobne wymogi obejmą dachy.
– Od lat dostrzegaliśmy pilną potrzebę zmiany przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego budynków. Dlatego z dużą nadzieją przyjęliśmy projekt Warunków Technicznych przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Aktywnie uczestniczyliśmy w konsultacjach społecznych oraz zabieraliśmy głos w debacie publicznej z udziałem wielu środowisk eksperckich. Z niepokojem obserwowaliśmy jednak, jak wraz z upływem czasu od ogłoszenia projektu wyłącznie jedno środowisko – producenci palnych materiałów izolacyjnych – zaczęło podważać zasadność przyszłych przepisów – komentuje Zenon Małkowski – Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Producentów Zabezpieczeń Przeciwpożarowych i Sprzętu Ratowniczego.
Celem nowych przepisów jest zatrzymanie pożaru w miejscu jego powstania i ograniczenie jego rozprzestrzeniania po elewacji budynku. Pasy izolacyjne działają jak tarcze, zmniejszając obszar zagrożony ogniem i ułatwiając pracę strażakom, co zwiększa szanse na szybsze opanowanie pożaru. Takie rozwiązania mogłyby zapobiec dramatycznym skutkom, jak w przypadku pożaru w Ząbkach, gdzie spłonął dach i wszystkie mieszkania na ostatniej kondygnacji.
Zagrożenia i naciski na zmianę przepisów
Wprowadzenie Działu VI dotyczącego bezpieczeństwa pożarowego jest jednak zagrożone. Powodem jest negatywna kampania producentów palnych materiałów izolacyjnych, którzy podważają konieczność nowelizacji, mimo że może ona chronić tysiące ludzi przed utratą życia i zdrowia. Zapisy Działu VI były omawiane w sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz podkomisjach ds. budownictwa i gospodarki przestrzennej, a swoje stanowisko przedstawili także eksperci i byli strażacy.
– Mówimy o bardzo ważnych i wyczekiwanych zmianach, które cieszą się pełnym poparciem niekwestionowanego grona ekspertów w zakresie walki z ogniem i szacowania skutków pożarów – Państwowej Straży Pożarnej oraz organizacji takich, jak nasze. Rosnące statystyki szkód i dramatyczny bilans ofiar śmiertelnych wymagają przeciwdziałania tym fatalnym trendom. Tego problemu nie da się załatwić kosmetycznymi poprawkami. Pamiętajmy, że lepiej zapobiegać, niż leczyć – a w przypadku pożarów – lepiej przeciwdziałać zagrożeniom, niż patrzeć na tragiczne skutki, których nie da się już cofnąć – przekonuje Krzysztof Dąbrowski – Prezes Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Pożarnictwa.
Koalicja ekspertów ze Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Pożarnictwa, Polskiego Towarzystwa Ekspertów Dochodzeń Popożarowych, Stowarzyszenia Nie Igraj z Ogniem oraz OSPZPiSR wzywa ministra Michała Jarosa do utrzymania zapisów Działu VI w jak najbliższej formie. Wycofanie tych zmian, zdaniem ekspertów, oznaczałoby cofnięcie się Polski w zakresie regulacji i utracenie szansy na skuteczne zabezpieczenie społeczeństwa przed pożarami.
Najnowsze statystyki pokazują, że zagrożenie pożarowe w Polsce rośnie. Po chwilowym spadku liczby pożarów w latach 2023–2024, w 2025 r. liczba zdarzeń zwiększyła się z 59 tys. do blisko 77 tys., co potwierdza pilną potrzebę wdrożenia nowych przepisów.
