Najem krótkoterminowy na celowniku rządu. Nowa ustawa ma uporządkować rynek

Projekt nowelizacji ustawy o usługach hotelarskich, przygotowany przez Ministerstwo Sportu i Turystyki (MSiT), został opublikowany pod koniec grudnia na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Jego głównym celem jest uporządkowanie rynku najmu krótkoterminowego, który od lat funkcjonuje w Polsce w dużej mierze poza skuteczną kontrolą państwa.

Jak ocenił w rozmowie z PAP Karol Wagner z Tatrzańskiej Izby Gospodarczej (TIG), właśnie regulacja tego segmentu rynku jest „kluczowym i najbardziej potrzebnym elementem” proponowanych zmian.

Jednym z najistotniejszych rozwiązań jest możliwość wyznaczania przez gminy stref ograniczających najem krótkoterminowy w obiektach niebędących obiektami hotelarskimi. To narzędzie, które może znacząco wpłynąć na lokalne rynki noclegowe.

– Nie wszystkie gminy mają jednak wypracowaną wizję rozwoju tkanki miejskiej. Jedne mogą sobie z tym nie poradzić, inne wykorzystają te narzędzia do rozwoju lokalnego – zaznaczył Wagner.

Jak dodał, kluczowe będzie objęcie regulacją jak największej części rynku.

Projekt przewiduje również utworzenie Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON). Zdaniem przedstawiciela TIG to rozwiązanie może realnie wzmocnić egzekwowanie przepisów.

– CWTON umożliwi skuteczniejsze egzekwowanie prawa i ograniczy działalność w szarej strefie najmu – podkreślił Wagner.

Obiekty wpisane do rejestru otrzymają indywidualne numery identyfikacyjne, a ich właściciele będą zobowiązani m.in. do posiadania regulaminu porządkowego oraz składania oświadczeń o spełnianiu wymogów prawnych, w tym sanitarnych i przeciwpożarowych.

Nowelizacja doprecyzowuje pojęcie usługi hotelarskiej, uznając, że pobyt trwający nie dłużej niż 30 dni jest równoznaczny z najmem krótkoterminowym. Eksperci zwracają uwagę, że ujednolicenie minimalnych standardów to krok w dobrą stronę – zarówno dla przedsiębiorców, jak i turystów.

– Utożsamianie wymogów dla obiektów jest zasadne zarówno z punktu widzenia przedsiębiorców, jak i turystów. Każdy obiekt powinien spełniać minimalne standardy bezpieczeństwa – zaznaczył Wagner.

Najwięcej kontrowersji wzbudzają jednak sankcje finansowe przewidziane w projekcie. Maksymalna kara w wysokości do 50 tys. zł może – zdaniem ekspertów – działać nierówno na różne podmioty.

– Kara pieniężna do 50 tys. zł może być drastyczna dla małych obiektów, a dla dużych podmiotów stanowić jedynie jednorazowy koszt – ocenił Wagner, postulując powiązanie sankcji z przychodami i skalą naruszeń.

Przedstawiciel TIG podkreśla, że ustawa jest dopiero na początku drogi legislacyjnej.

– Nie krytykujemy i nie chwalimy. Uczestniczymy w konsultacjach społecznych i wskazujemy obszary, które wymagają korekty – podsumował.

Najem krótkoterminowy mieszkań i apartamentów, realizowany głównie przez platformy internetowe, od lat wskazywany jest przez samorządy i branżę hotelarską jako jedna z największych szarych stref w turystyce. Często odbywa się bez rejestracji działalności, bez spełniania wymogów obowiązujących hotele i pensjonaty oraz bez odprowadzania porównywalnych podatków i opłat lokalnych.

Samorządy zwracają uwagę, że właściciele takich lokali zwykle nie płacą opłaty klimatycznej, podatku od działalności hotelarskiej ani pełnych kosztów związanych z infrastrukturą miejską. Tymczasem legalne obiekty noclegowe ponoszą znacznie wyższe koszty, m.in. zatrudnienia personelu oraz spełniania norm sanitarnych i przeciwpożarowych.

Na braku regulacji tracą przede wszystkim gminy turystyczne, które nie otrzymują należnych wpływów, a jednocześnie muszą finansować obsługę zwiększonego ruchu turystycznego. Straty ponosi również budżet państwa.

Problem dotyka także mieszkańców. Lokale wykorzystywane w formule „quasi-hotelowej” znikają z rynku najmu długoterminowego, co ogranicza podaż mieszkań i sprzyja wzrostowi czynszów. Zjawisko to jest szczególnie widoczne m.in. w Zakopanem, Kołobrzegu, Sopocie i Świnoujściu.

Źródło: PAP