Spis treści
Nowy standard: 0,3 proc. za cele społeczne
Najważniejszą zmianą jest przywrócenie stanu prawnego sprzed stycznia 2019 roku, jednak z istotnym zastrzeżeniem. Użytkowanie wieczyste ma stać się narzędziem w rękach samorządów i państwa do wspierania inwestycji „doniosłych społecznie i gospodarczo”.
Projekt wprowadza niezwykle atrakcyjne warunki finansowe dla wybranych inwestycji:
Stawka opłaty rocznej: ma wynieść zaledwie 0,3 proc. wartości gruntu.
Pierwsza opłata: nie będzie mogła przekroczyć 10 proc. ceny nieruchomości.
Przeznaczenie: preferencyjne stawki obejmą wyłącznie społeczne budownictwo mieszkaniowe oraz budowę akademików.
Dzięki temu publiczni właściciele gruntów będą mogli udostępniać ziemię pod budowę tanich mieszkań na wynajem czy domów studenckich, zachowując jednocześnie kontrolę nad tym, jak teren jest wykorzystywany.
Koniec „spółdzielczej partyzantki” i problemów z PRL-u
Projekt uderza w jeden z najbardziej skomplikowanych problemów polskiego mieszkalnictwa – nieuregulowany stan prawny gruntów pod blokami spółdzielczymi. W latach 70. i 80. powszechną praktyką było budowanie całych osiedli na podstawie tzw. decyzji lokalizacyjnych, bez formalnego przekazania własności ziemi spółdzielniom.
Resort rozwoju przyznaje w uzasadnieniu:
„W tym stanie rzeczy skuteczne ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu, a także odrębnej własności lokalu lub domu jednorodzinnego, jest uwarunkowane posiadaniem prawa własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, na której posadowiony został budynek”.
Nowelizacja ma umożliwić spółdzielniom uzyskanie trwałego tytułu do ziemi, co pozwoli mieszkańcom m.in. na wyodrębnianie własności lokali – problem ten jest szczególnie dotkliwy w Warszawie.
Skuteczniejsza walka z „dekretem Bieruta”
Nowe przepisy mają też udrożnić proces regulacji gruntów w stolicy. Projekt doprecyzowuje katalog przesłanek, które pozwolą odmówić oddania gruntu dawnym właścicielom (lub ich następcom) w ramach roszczeń dekretowych. Ma to usunąć bariery, które dotychczas blokowały porządkowanie stanów prawnych całych kwartałów ulic.
W okresie PRL i pierwszych latach transformacji ustrojowej spółdzielnie pozyskiwały grunty najczęściej od państwa lub gminy. Przekazywane im użytkowanie wieczyste wykluczało jednak korzystanie przez spółdzielnie z instytucji zasiedzenia. Niemożliwe było również przeniesienie na spółdzielnie własności gruntu na podstawie Kodeksu cywilnego. Jak zauważył resort rozwoju, problem ten dotyczy przede wszystkim gruntów w Warszawie.
Co jeszcze zmienia nowela?
Zasób publiczny: katalog nieruchomości Skarbu Państwa i samorządów powiększy się o grunty z ustanowionym spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu.
Bezpieczeństwo publiczne: państwo zyska możliwość odwołania decyzji o darmowym przekazaniu gruntu, jeśli obdarowana instytucja zacznie go wykorzystywać niezgodnie z przeznaczeniem.
Kontrola ministra: udostępnianie nieruchomości publicznych na czas nieoznaczony będzie wymagało zgody właściwego resortu.
Źródło: PAP
